Wniosek o wszczęcie postępowania nieprocesowego

Zgodnie z kodeksem postępowania cywilnego (zwany dalej: kpc), postępowanie nieprocesowe może zostać wszczęte nie tylko na wniosek strony, ale również i z urzędu przez sąd. Są to jednak sytuacje wyjątkowe i musi być to oparte o przepisy ustawy.

Strony postępowania nieprocesowego

W przeciwieństwie do postępowania procesowego nie mamy do czynienia tutaj z powodem i pozwanym. Stronami postępowania nieprocesowego są:

  1. Wnioskodawca – osoba, która złożyła wniosek o wszczęcie postępowania w danej sprawie.
  2. Uczestnicyuczestnikiem postępowania nieprocesowego jest każdy, czyich praw dotyczy dane postępowanie.

Warunki formalne wniosku

Wnioskodawca wszczyna postępowanie nieprocesowe poprzez złożenie wniosku w sądzie (najlepiej w sądzie właściwym miejscowo i rzeczowo). Powyższy wniosek powinien czynić zadość przepisom o pozwie z tą zmianą, że zamiast pozwanego należy wymienić wszystkich uczestników sprawy. Wniosek powinien zatem zawierać:

  • oznaczenie sądu, do którego pismo jest skierowane;
  • imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników;
  • oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników
  • numer PESEL lub numer NIP wnioskodawcy będącego osobą fizyczną, jeżeli jest on obowiązany do  jego posiadania lub posiada go nie mając takiego obowiązku;
  • numer w KRS, a w przypadku jego braku – numer w innym właściwym rejestrze, ewidencji lub NIP wnioskodawcy niebędącego osobą fizyczną (np. osoby prawne, spółka jawna), który nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania;
  • wartość przedmiotu sporu, jeżeli od tej wartości zależy właściwość rzeczowa sądu lub wysokość opłaty, a przedmiotem sprawy nie jest oznaczona kwota pieniężna;
  • dowód uiszczenia opłaty sądowej;
  • oznaczenie rodzaju pisma;
  • osnowę wniosku lub oświadczenia oraz dowody na poparcie przytoczonych okoliczności;
  • podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika;
  • wymienienie załączników dołączonych do wniosku (np. pełnomocnictwo, dowody w sprawie).

Ponadto, wniosek powinien zawierać:

  • dokładnie określone żądanie wniosku, a w sprawach o prawa majątkowe także oznaczenie wartości  przedmiotu sporu, chyba że przedmiotem sprawy jest oznaczona kwota pieniężna;
  • przytoczenie okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie, a w miarę potrzeby uzasadniających również właściwość sądu;
  • informację, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a w przypadku gdy takich prób nie podjęto, wyjaśnienie przyczyn ich niepodjęcia.

Każdy wniosek może również zawierać wnioski o zabezpieczenie roszczenia, nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności i przeprowadzenie rozprawy w nieobecności wnioskodawcy oraz wnioski służące do przygotowania rozprawy, a w szczególności wnioski o:

  • wezwanie na rozprawę wskazanych przez wnioskodawcę świadków i biegłych;
  • dokonanie oględzin;
  • polecenie uczestnikowi postępowania dostarczenia na rozprawę dokumentu będącego w jego posiadaniu, a potrzebnego do przeprowadzenia dowodu, lub przedmiotu oględzin;
  • zażądanie na rozprawę dowodów znajdujących się w sądach, urzędach lub u osób trzecich.

Wnioskodawca w sporządzonym przez siebie wniosku o wszczęcie postępowania nieprocesowego szczególną uwagę powinien zwrócić na to, by uwzględnić w nim wszystkie ważne dla sprawy twierdzenia oraz dowody. Jeżeli wnioskodawcaa zgłosi je w dalszych pismach lub na rozprawie, to sąd może pominąć je, chyba że wnioskodawca uprawdopodobni, że nie zgłosił ich we właściwym czasie bez swojej winy lub że uwzględnienie spóźnionych twierdzeń i dowodów nie spowoduje zwłoki w rozpoznaniu sprawy albo że występują inne wyjątkowe okoliczności.

Wnioskodawca zobowiązany jest także do załączenia do wniosku o wszczęcie postępowania nieprocesowego jego odpisu i odpisu załączników dla doręczenia ich uczestniczącym w sprawie osobom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sprawy.