Prawo karne

Prawo karne dzieli się na prawo materialne i procesowe.

W postępowaniu karnym organy postępowania procesowego oceniają, czy i przez kogo zostało popełnione przestępstwo.

Postępowanie karne (procesowe) dzieli się z kolei na postępowanie przygotowawcze oraz postępowanie sądowe. Na każdym z tych dwóch etapów postępowania klient Kancelarii może być stroną postępowania karnego.

Postępowanie przygotowawcze

Na etapie postępowania przygotowawczego stronami postępowania są:

  • podejrzany;
  • pokrzywdzony.

Podejrzany

Podejrzanym jest osoba, co do której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów albo której bez wydania takiego postanowienia postawiono zarzut w związku z przystąpieniem do przesłuchania w charakterze podejrzanego.

Podejrzany może ustanowić adwokata jako swojego obrońcę z wyboru – tzw. obrona fakultatywna.

Podejrzany, który nie ma obrońcy z wyboru, może zażądać, aby wyznaczono dla niego obrońcę z urzędu. Musi jednak wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrońcy z wyboru bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny.

Kodeks postępowania karnego przewiduje również wypadki, w których podejrzany musi posiadać obrońcę. Obrona obligatoryjna występuje, jeżeli:

  • podejrzany nie ukończył 18 lat;
  • podejrzany jest osobą głuchą, niemą lub niewidomą,
  • zachodzi uzasadniona wątpliwość, czy zdolność rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania swoim postępowaniem nie była u podejrzanego w czasie popełnienia tego czynu wyłączona lub w znacznym stopniu ograniczona;
  • zachodzi uzasadniona wątpliwość, czy stan zdrowia psychicznego podejrzanego pozwala mu na udział w postępowaniu lub prowadzeniu obrony w sposób samodzielny oraz rozsądny;
  • gdy organ prowadzący postępowanie przygotowawcze uzna obronę obligatoryjną za niezbędną ze względu na inne okoliczności utrudniające obronę,

Pokrzywdzony

Pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. Pokrzywdzonym może być również:

  • niemająca osobowości prawnej instytucja państwowa lub samorządowa;
  • niemająca osobowości prawnej inna jednostka organizacyjna, której odrębne przepisy przyznają zdolność prawną;
  • zakład ubezpieczeń w zakresie, w jakim pokrył szkodę wyrządzoną pokrzywdzonemu przez przestępstwo lub jest zobowiązany do jej pokrycia.

Pokrzywdzony ma prawo ustanowienia dla siebie pełnomocnika w osobie adwokata.

Postępowanie sądowe

Na etapie postępowania sądowego stronami procesu karnego są:

  • oskarżony;
  • oskarżyciel publiczny;
  • oskarżyciel posiłkowy;
  • oskarżyciel prywatny.

Oskarżony

Oskarżonym jest osoba, przeciwko której wniesione zostało oskarżenie do sądu, a także osoba, co do której prokurator złożył wniosek o wydanie na posiedzeniu wyroku skazującego i orzeczenie uzgodnionych z oskarżonym kar lub innych środków  karnych.

Oskarżony może ustanowić adwokata swoim obrońcą z wyboru – tzw. obrona fakultatywna.

Oskarżony, który nie ma obrońcy z wyboru, może zażądać, aby wyznaczono dla niego obrońcę z urzędu. Musi jednak wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrońcy z wyboru bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny.

Kodeks postępowania karnego przewiduje również wypadki, w których oskarżony musi posiadać obrońcę. Obrona obligatoryjna występuje, jeżeli:

    • oskarżony nie ukończył 18 lat;
    • oskarżony jest osobą głuchą, niemą lub niewidomą,
    • zachodzi uzasadniona wątpliwość, czy zdolność rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania swoim postępowaniem nie była u oskarżonego w czasie popełnienia tego czynu wyłączona lub w znacznym stopniu ograniczona;
    • zachodzi uzasadniona wątpliwość, czy stan zdrowia psychicznego oskarżonego pozwala mu na udział w postępowaniu lub prowadzeniu obrony w sposób samodzielny oraz rozsądny;
    • gdy organ prowadzący postępowanie przygotowawcze uzna obronę obligatoryjną za niezbędną ze względu na inne okoliczności utrudniające obronę;
    • postępowanie toczy się przed sądem okręgowym, a oskarżonemu zarzucono zbrodnię.

Oskarżyciel posiłkowy

Oskarżycielem posiłkowym jest pokrzywdzony, który w sprawie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego złożył oświadczenie o chęci działania w charakterze strony. Pokrzywdzony oświadczenie to musi złożyć aż do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej.

Oskarżyciel posiłkowy ma prawo ustanowienia dla siebie pełnomocnika w osobie adwokata.

Oskarżyciel prywatny

Oskarżycielem prywatnym jest pokrzywdzony, który złożył prywatny akt oskarżenia w sprawie o przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego. Oskarżycielem prywatnym jest również inny pokrzywdzony tym samym czynem, który aż do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej przyłączył się do toczącego postępowania.

Oskarżyciel prywatny ma prawo ustanowienia dla siebie pełnomocnika w osobie adwokata.

Zakres usług Kancelarii Adwokackiej z prawa karnego

Kancelaria adwokacka z zakresu prawa karnego udziela swoim Klientom porad prawnych oraz reprezentuje ich w postępowaniu przygotowawczym jak i w postępowaniu sądowym. Kancelaria Adwokacka na zlecenie Klientów sporządza pisma procesowe, w tym wnioski dowodowe, prywatny akt oskarżenia, subsydiarny akt oskarżenia, apelację. Klientem Kancelarii Adwokackiej może być przede wszystkim:

  • podejrzany;
  • oskarżony;
  • pokrzywdzony;
  • oskarżyciel posiłkowy;
  • oskarżyciel prywatny.

Bezpłatne porady prawne

Klienci Kancelarii mogą uzyskać bezpłatną pomoc prawną z zakresu prawa karnego. Więcej informacji w zakładce Bezpłatne porady prawne.