KANCELARIA ADWOKACKA

Adwokat Damian Murdza

w Rzeszowie

Przedawnienie roszczeń w prawie cywilnym – terminy, przerwanie biegu i skuteczna obrona

Stan prawny na dzień 25 czerwca 2026 r.

Przedawnienie roszczeń to instytucja prawa cywilnego, która oznacza, że po upływie określonego terminu dłużnik może uchylić się od zapłaty, a w sprawach przeciwko konsumentowi wierzyciel co do zasady nie może skutecznie domagać się zaspokojenia przedawnionego roszczenia. To jednak nie jest prosty kalkulator „3 lata albo 6 lat”. W praktyce o wyniku sprawy decyduje to, od kiedy liczyć termin, czy doszło do przerwania albo zawieszenia biegu przedawnienia, czy chodzi o przedawnienie czy termin zawity (prekluzyjny) oraz czy sprawa jest jeszcze przed sądem, czy już u komornika.

Ryzyko utraty pieniędzy jest realne. Wierzyciel może bezpowrotnie stracić możliwość skutecznego dochodzenia zapłaty, jeżeli zbyt długo zwleka z pozwem. Dłużnik może natomiast zapłacić stary dług, przed którym dałoby się skutecznie obronić, jeśli nie podniesie zarzutu przedawnienia w odpowiednim momencie. W sprawach o zapłatę czas bywa cichym wspólnikiem jednej ze stron. Czasem bardzo kosztownym.

Jeżeli dłużnik zwleka z zapłatą w Rzeszowie, Łańcucie czy Przemyślu albo to Ty otrzymałeś pozew, nakaz zapłaty lub zawiadomienie od komornika, nasza Kancelaria może pilnie przeanalizować, czy roszczenie uległo przedawnieniu i jakie czynności należy podjąć. Więcej informacji o Kancelarii znajdziesz na stronie głównej Kancelarii oraz w zakładce prawo cywilne.

Masz pozew, nakaz zapłaty albo wezwanie do zapłaty? Sprawdź termin przedawnienia przed podjęciem decyzji o zapłacie, ugodzie albo odpowiedzi na pismo. Skorzystaj z profesjonalnych porad prawnych, umów spotkanie online lub przejdź do zakładki kontakt.

Przedawnienie roszczeń w skrócie

Najważniejsze zasady warto poznać już na początku, ponieważ to one najczęściej decydują o tym, czy spór sądowy ma rację bytu. Instytucję przedawnienia reguluje Kodeks cywilny.

Zasada ogólna: Przedawnieniu ulegają roszczenia majątkowe, czyli na przykład roszczenia o zapłatę, zwrot pożyczki, odszkodowanie, wynagrodzenie albo odsetki.
Terminy: Ogólny termin przedawnienia wynosi 6 lat, a dla świadczeń okresowych oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wynosi 3 lata.
Koniec roku: Koniec terminu przedawnienia przypada zwykle na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin jest krótszy niż 2 lata.
Wymagalność: Początek biegu przedawnienia najczęściej zależy od wymagalności roszczenia, czyli od chwili, gdy wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia.
Przerwanie i zawieszenie: Przerwanie biegu przedawnienia powoduje, że termin biegnie całkowicie od nowa. Zawieszenie oznacza natomiast, że termin nie biegnie przez określony czas, a po ustaniu przeszkody biegnie dalej.
Prekluzja: Nie każdy termin w prawie cywilnym to przedawnienie. Niektóre to terminy zawite (prekluzyjne), których skutki są znacznie bardziej rygorystyczne.

Przedawnienie a prekluzja – na czym polega różnica?

Nie każdy upływ czasu rodzi takie same skutki prawne. Przedawnienie i prekluzja bywają potocznie wrzucane do jednego worka, ale z punktu widzenia procesu sądowego to dwa różne światy. Zrozumienie tych różnic jest absolutnie kluczowe przed podjęciem jakichkolwiek działań prawnych.

Przy przedawnieniu roszczenie zasadniczo nie wygasa – dłużnik może jednak uchylić się od jego zaspokojenia, jeżeli skutecznie powoła się na zarzut przedawnienia. Przy prekluzji (terminie zawitym) upływ czasu prowadzi zwykle do definitywnego wygaśnięcia uprawnienia, a sąd bierze ten fakt pod uwagę z urzędu, nawet gdy druga strona milczy.

Istota prekluzji według Sądu Najwyższego

W wyroku z dnia 11 maja 2016 r. (I CSK 304/15) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że prekluzja jest znacznie bardziej rygorystyczna. Roszczenia objęte terminem prekluzyjnym po jego upływie wygasają. Co niezwykle istotne, przepisy o przerwaniu biegu przedawnienia nie mają zastosowania do terminów prekluzyjnych. Oznacza to, że zwykłe "złożenie pozwu w celu przerwania biegu" może nie zadziałać, jeśli dany termin do zaskarżenia uchwały czy złożenia oświadczenia miał charakter zawity.

Terminy przedawnienia roszczeń – zestawienie tabelaryczne

Aby ułatwić weryfikację Państwa sytuacji prawnej, przygotowaliśmy przejrzyste zestawienie. Poniższa tabela wskazuje najczęstsze terminy obowiązujące w obrocie cywilnoprawnym i zasady ich obliczania.

Rodzaj roszczenia	Podstawowy termin	Od kiedy liczyć termin	Uwagi praktyczne i Orzecznictwo
Roszczenia ogólne	6 lat	Od dnia wymagalności roszczenia	Zastosowanie, jeżeli brak przepisu szczególnego.
Roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej	3 lata	Od dnia wymagalności roszczenia	Liczy się związek funkcjonalny z działalnością.
Świadczenia okresowe	3 lata	Osobno dla każdego świadczenia	Dotyczy czynszu, odsetek, alimentów.
Zwrot pożyczki	Zwykle 6 lat (3 lata dla firm)	Od terminu zwrotu z umowy albo po wypowiedzeniu	Wyrok SN z 1 grudnia 2016 r. (I PK 297/15): przy oznaczonym terminie zwrotu roszczenie staje się wymagalne z jego upływem.
Odsetki zasądzone wyrokiem (wymagalne w przyszłości)	3 lata	Od wymagalności poszczególnych odsetek	Wynika z wyroków SN: I CSK 197/13 oraz IV CSK 528/15.
Roszczenie stwierdzone prawomocnym wyrokiem / ugodą	6 lat	Od uprawomocnienia się orzeczenia	Art. 125 kc przewiduje szczególne zasady po wyroku.
Raty kredytu wymagalne przed wypowiedzeniem	Zwykle 3 lata	Osobno od terminu płatności każdej raty	Uchwała SN z 10 maja 2023 r. (III CZP 52/22): wypowiedzenie kredytu nie zmienia biegu przedawnienia rat już wymagalnych.
Roszczenie z zachowku	5 lat	Co do zasady od ogłoszenia testamentu	Wyrok SN z 27 października 2022 r. (II CSKP 306/22) podkreśla szczególny charakter art. 1007 kc.
Roszczenia windykacyjne o wydanie nieruchomości	Nie przedawniają się	Nie dotyczy	Art. 223 § 1 kc wyłącza przedawnienie roszczeń wydobywczych dla właścicieli.

Jak liczyć koniec terminu przedawnienia?

Zgodnie z art. 118 kc, jeżeli termin przedawnienia wynosi co najmniej 2 lata, jego koniec przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. To bardzo ważna zasada, która w wielu przypadkach ratuje wierzycieli.

Przykład: Jeżeli trzyletni termin przedawnienia rozpoczął się 15 marca 2023 r., to co do zasady nie zakończy się 15 marca 2026 r., lecz 31 grudnia 2026 r. Jeżeli jednak termin jest krótszy niż 2 lata, zasada końca roku nie ma zastosowania. W uchwale z dnia 13 maja 2022 r. (III CZP 46/22) Sąd Najwyższy ostatecznie potwierdził te zasady w kontekście przepisów przejściowych.

Kiedy roszczenie staje się wymagalne?

Wymagalność roszczenia to moment, od którego wierzyciel może skutecznie żądać od dłużnika spełnienia świadczenia. To właśnie od tej chwili rozpoczyna się bieg przedawnienia. W wyroku z dnia 1 grudnia 2016 r. (I PK 297/15) Sąd Najwyższy wskazał, że przy pożyczce strony mogą oznaczyć termin jej zwrotu w umowie, a z upływem tego terminu roszczenie staje się wymagalne. Przy braku terminu należy pamiętać o art. 723 kc (zwrot w ciągu sześciu tygodni po wypowiedzeniu).

Władza rodzicielska i opieka naprzemienna po rozwodzie (kontakty, alimenty)

Sprawy dotyczące dzieci są kluczowe w postępowaniu rozwodowym. Piecza naprzemienna (potocznie: opieka naprzemienna) jest coraz częściej spotykanym rozwiązaniem; polega na naprzemiennym wykonywaniu władzy rodzicielskiej i organizacji życia dziecka u obojga rodziców.

Porozumienie rodzicielskie: rodzice mogą przedstawić wspólny plan opieki i wychowania, który sąd zatwierdza, jeśli jest zgodny z dobrem dziecka.
Piecza/Opieka naprzemienna: sąd analizuje relacje, warunki mieszkaniowe i logistykę opieki (czas dojazdów, szkoła/przedszkole, zajęcia).
Alimenty: wysokość zależy od usprawiedliwionych potrzeb dziecka i możliwości zarobkowych rodzica; przy pieczy naprzemiennej alimenty nie zawsze są wykluczone — zależy to od proporcji kosztów i dochodów.

📌 W praktyce Sądu Okręgowego w Rzeszowie bardzo istotne są dowody na dotychczasowe zaangażowanie rodziców w opiekę (grafiki opieki, rachunki, opinie specjalistów, dokumentacja szkolna) oraz realny plan wykonywania pieczy.

Gdzie złożyć pozew i ile to kosztuje?

Przy składaniu pozwu rozwodowego należy pamiętać o dwóch podstawowych zasadach:

Właściwość sądu: sąd okręgowy ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania (gdy jedno z małżonków tam mieszka), w przeciwnym razie — sąd miejsca zamieszkania pozwanego, a ostatecznie powoda.
Opłata od pozwu: 600 zł.

Jak przebiega postępowanie o rozwód?

Postępowanie rozwodowe składa się z kilku etapów; poniżej znajdziesz ich uporządkowaną listę:

Konsultacja i analiza sprawy.
Sporządzenie pozwu i złożenie go w sądzie.
Odpowiedź na pozew drugiej strony.
Postępowanie dowodowe (świadkowie, dokumenty, ewentualnie OZSS).
Rozprawa i wyrok.

📌 W sprawach rodzinnych liczy się przygotowanie — odpowiednio wczesne wnioski dowodowe i zabezpieczenia mogą zadecydować o kontakcie z dzieckiem i alimentach na czas procesu.

Zabezpieczenie powództwa – jak działać pilnie w Rzeszowie?

Już w pozwie rozwodowym można złożyć wniosek o zabezpieczenie, aby chronić swoje prawa jeszcze przed wyrokiem. Poniższa lista obejmuje typowe sytuacje:

Alimenty na dziecko lub małżonka na czas procesu,
Kontakty z dzieckiem,
Sposób korzystania ze wspólnego mieszkania (a w wyjątkowych przypadkach eksmisja).

Dzięki temu sąd wydaje postanowienie tymczasowe, które obowiązuje do czasu zakończenia sprawy — to kluczowe, gdy druga strona utrudnia kontakty lub nie łoży na utrzymanie.

Rozwód międzynarodowy

Przy rozwodach z elementem zagranicznym należy uwzględnić także przepisy międzynarodowe oraz polski porządek publiczny. Dla przykładu: SN, 31 stycznia 2018 r., IV CSK 442/17 wskazuje możliwość odmowy uznania zagranicznego wyroku, jeśli godzi on w dobro dziecka.

Koszty i wynagrodzenie Kancelarii

Dla przejrzystości poniżej najważniejsze elementy kosztowe:

Opłata sądowa za pozew: 600 zł.
Wynagrodzenie Kancelarii (orientacyjnie): rozwód od 3.690,00 zł brutto – finalna wycena po analizie faktów, zakresu sporu (władza, kontakty, alimenty, mieszkanie, majątek) i planu dowodów.
Porady: w godz. 8:00–18:00: 300,00 zł brutto; poza godzinami/dni wolne – od 500,00 zł brutto; porada e-mail 400,00 zł brutto.
Pilna pomoc prawna: minimum 1.230,00 zł brutto (nie zalicza się na poczet późniejszego prowadzenia).
Pozostałe koszty: niezależnie od honorarium mogą pojawić się zaliczki (np. OZSS, odpisy, doręczenia).

Jak pomaga adwokat w sprawie rozwodowej?

Rola pełnomocnika obejmuje wiele zadań — poniżej najważniejsze:

przygotowanie pozwu lub odpowiedzi na pozew,
reprezentację w sądzie i na posiedzeniach,
planowanie i prowadzenie dowodów (świadkowie, dokumenty, OZSS),
negocjacje i opracowanie porozumienia rodzicielskiego,
koordynację spraw towarzyszących (alimenty, podział majątku, kontakty).

FAQ – najczęściej zadawane pytania o rozwód

Poniżej znajdziesz odpowiedzi wyłącznie na pytania związane z rozwodami – praktycznie i konkretnie.

Czy muszę mieć adwokata w sprawie rozwodowej?

Nie, pełnomocnik nie jest obowiązkowy. W praktyce jednak porządkuje postępowanie, pilnuje formalności i taktyki – szczególnie przy orzekaniu o winie oraz sporach o dzieci i majątek.

Co zrobić, jeśli mąż/żona nie chce mi udostępnić dokumentów?

Zabezpiecz kopie (wydruki, zrzuty ekranu). We wnioskach procesowych złóż żądanie zobowiązania strony przeciwnej do złożenia dokumentów, dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach innych spraw, wezwania świadków, a przy dzieciach – opinii OZSS. Sąd dysponuje grzywną za niewykonanie zobowiązań.

Jakie dowody są potrzebne do rozwodu z orzekaniem o winie?

Najczęściej: korespondencja (SMS/e-mail/komunikatory), zdjęcia, rachunki/rezerwacje, zeznania świadków, nagrania (legalnie pozyskane), notatki policyjne, dokumentacja medyczna/terapie, opinie biegłych. Liczą się konkrety, chronologia, wiarygodność.

Czy mogę cofnąć pozew rozwodowy?

Tak – aż do prawomocnego zakończenia. Gdy druga strona już odpowiedziała, sąd zbada, czy cofnięcie nie narusza zasad współżycia i dobra małoletnich dzieci.

Jak ustalane jest wynagrodzenie Kancelarii w sprawach rozwodowych?

Indywidualnie – po analizie faktów, skali sporu (władza, kontakty, alimenty, mieszkanie, majątek) i planu dowodów. Orientacyjnie: rozwód od 3.690,00 zł brutto. Porada (8:00–18:00) 300,00 zł brutto, poza godzinami/dni wolne – od 500,00 zł brutto; pilna pomoc min. 1.230,00 zł brutto.

Ile kosztuje adwokat od rozwodu w Rzeszowie? Orientacyjne stawki Kancelarii.

Wynagrodzenie ustalane jest indywidualnie po analizie sprawy. Orientacyjnie: prowadzenie sprawy od 3.690,00 zł brutto. Pełny i szczegółowy cennik znajdziesz w zakładce Cennik

Czy wynagrodzenie obejmuje wszystkie koszty sądowe?

Nie. Honorarium dotyczy pracy Kancelarii; opłaty sądowe, zaliczki na biegłych i koszty doręczeń są niezależne. Co do zasady przegrywający zwraca koszty przeciwnikowi (w tym zastępstwo).

Czy mogę skorzystać z darmowej porady prawnej w sprawie rozwodu?

Tak. Bezpłatne porady wyłącznie w czwartki 14:00–16:00 w siedzibie Kancelarii, po wcześniejszej rejestracji telefonicznej i z wyraźnym zaznaczeniem, że chodzi o darmową poradę. Zakres: podstawowa pomoc prawna (bez sporządzania pism).

Jakie dokumenty przygotować na pierwsze spotkanie?

Weź: odpis aktu małżeństwa i urodzeń dzieci, krótką oś czasu (daty i zdarzenia), kluczowe dowody/korespondencję (uporządkowane), zestaw kosztów utrzymania dzieci, informacje o dochodach/kredytach, listę pytań i celów.

Źródła prawa i orzecznictwo

Dla Twojej wygody poniżej wskazuję podstawy prawne i przydatne orzeczenia:

DZIAŁAJ TERAZ – od pierwszej rozmowy zależy strategia całej sprawy

Zadzwoń lub napisz, a powiem, co możesz zrobić już dziś, by zabezpieczyć siebie i dzieci.

Jeżeli potrzebujesz szybkiego wsparcia, umów natychmiastową konsultację – omówimy Twoje cele (wina/bez winy, opieka, alimenty, mieszkanie), możliwe zabezpieczenia na czas procesu oraz plan dowodowy (świadkowie, dokumenty, OZSS). W sprawach pilnych zapewniam interwencję w trybie pilnym.

Wybierz wygodną formę kontaktu, a otrzymasz konkretny plan działania w 3 krokach (co zrobić teraz, jakie dowody zabezpieczyć, jakie pismo złożyć jako pierwsze):

Telefon: +48 695 460 778 – najszybsza ścieżka w sytuacjach nagłych (pilna pomoc prawna).
E-mail: damianmurdza@adwokatmurdza.pl – dołączenie dokumentów, korespondencji i osi czasu zdarzeń.
Spotkanie online – gdy liczy się czas i odległość; wygodnie omówimy strategię bez wychodzenia z domu.

Pamiętaj, że w czwartki 14:00–16:00 prowadzę bezpłatne porady w siedzibie Kancelarii (po wcześniejszej rejestracji telefonicznej i z wyraźnym zaznaczeniem, że chodzi o darmową poradę). To dobry sposób, aby ocenić sytuację i ustalić pierwsze kroki.

Kancelaria Adwokacka Adwokat Damian Murdza
📍 ul. Szopena 17, piętro III, 35–055 Rzeszów
🔗 www.adwokatmurdza.pl
📞 +48 695 460 778
✉️ damianmurdza@adwokatmurdza.pl

🌐 Umów spotkanie online

Stan prawny: 10 września 2025 r.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie.

Artykuł przygotowany przez:

Adwokat Damian Murdza – rzeszowski prawnik prowadzący Kancelarię Adwokacką przy ul. Szopena 17. Zajmuje się prawem rodzinnym i spadkowym, ze szczególnym uwzględnieniem spraw rozwodowych, alimentacyjnych, o kontakty z dziećmi oraz o podział majątku. Reprezentuje klientów w sporach o władzę rodzicielską i zabezpieczenia na czas procesu. Łączy klarowną strategię procesową z praktycznym podejściem do dowodów, pomagając przejść przez postępowanie możliwie szybko i z dbałością o interesy dziecka.