Spis treści:
- Ochrona sygnalistów – Ustalenie procedury zgłoszeń wewnętrznych
- Co zawiera treść procedury zgłoszeń wewnętrznych?
- Sposoby przekazywania zgłoszeń wewnętrznych
- Ochrona sygnalistów: wejście w życie procedury zgłoszeń
- Ochrona sygnalistów: rejestr zgłoszeń wewnętrznych
- Prawo karne — ochrona sygnalistów
- Prawo pracy
Współczesne regulacje prawne coraz częściej uwzględniają potrzebę ochrony osób zgłaszających nieprawidłowości w miejscach pracy. Wprowadzenie takich przepisów ma na celu zapewnienie przejrzystości i budowanie zaufania w organizacjach, co przekłada się na ich skuteczność i zgodność z obowiązującymi normami prawnymi. Ochrona sygnalistów to kluczowy element nowych regulacji prawnych, które nakładają na pracodawców obowiązek tworzenia przejrzystych procedur umożliwiających pracownikom zgłaszanie nieprawidłowości. Ustawa o ochronie sygnalistów wprowadza wymóg zapewnienia poufności i odpowiednich mechanizmów, które pozwalają na bezpieczne zgłaszanie takich informacji. Dzięki tym przepisom organizacje mają za zadanie nie tylko wspierać pracowników w trudnych sytuacjach, ale także przeciwdziałać działaniom odwetowym, zapewniając ochronę praw sygnalistów.
Ochrona sygnalistów – Ustalenie procedury zgłoszeń wewnętrznych
Ochrona sygnalistów: kto jest zobowiązany do ustalenia procedury zgłoszeń wewnętrznych?
Procedurę zgłoszeń wewnętrznych oraz procedurę działań następczych musi ustanowić podmiot prawny, na rzecz którego według stanu na dzień 1 stycznia lub 1 lipca danego roku wykonuje pracę zarobkową co najmniej 50 osób.
Ochrona sygnalistów a podmiot prawny
Przez podmiot prawny należy rozumieć podmiot prywatny lub podmiot publiczny.
Ochrona sygnalistów: definicja podmiotu prywatnego
Przez podmiot prywatny należy rozumieć osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, lub pracodawcę, jeżeli nie są podmiotami publicznymi.
Ochrona sygnalistów: definicja podmiotu publicznego
Przez podmiot publiczny należy rozumieć podmiot wskazany w art. 3 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1524).
Ochrona sygnalistów – Sposoby przekazywania zgłoszeń
Kontekst międzynarodowy
Ochrona osób zgłaszających nieprawidłowości nie jest zjawiskiem nowym, ale jej znaczenie zyskało na wadze dzięki międzynarodowym regulacjom. Przykładowo, w Unii Europejskiej przyjęto dyrektywę, która wyznacza standardy w zakresie ochrony sygnalistów, co wymusiło na państwach członkowskich dostosowanie lokalnych przepisów.
Ochrona sygnalistów: konsultacje wewnętrzne
Podmiot prawny ustala procedurę zgłoszeń wewnętrznych po konsultacjach z:
- zakładową organizacją związkową albo zakładowymi organizacjami związkowymi, jeżeli w podmiocie prawnym działa więcej niż jedna zakładowa organizacja związkowa, albo
- przedstawicielami osób świadczących pracę na rzecz podmiotu prawnego, wyłonionymi w trybie przyjętym w podmiocie prawnym, jeżeli nie działa w nim zakładowa organizacja związkowa.
Powyższe konsultacje trwają nie krócej niż 5 dni i nie dłużej niż 10 dni od dnia przedstawienia przez podmiot prawny projektu procedury zgłoszeń wewnętrznych.
Co zawiera treść procedury zgłoszeń wewnętrznych?
Procedura zgłoszeń wewnętrznych zawiera elementy obligatoryjne i fakultatywne.
Ochrona sygnalistów: elementy obligatoryjne procedury zgłoszeń
Procedura zgłoszeń wewnętrznych musi określać:
- Wewnętrzną jednostkę organizacyjną lub osobę w ramach struktury organizacyjnej podmiotu prawnego, lub podmiot zewnętrzny, upoważnione przez podmiot prawny do przyjmowania zgłoszeń wewnętrznych.
- Sposoby przekazywania zgłoszeń wewnętrznych przez sygnalistę wraz z jego adresem korespondencyjnym lub adresem poczty elektronicznej, zwanymi dalej “adresem do kontaktu”.
- Bezstronną wewnętrzną jednostkę organizacyjną lub osobę w ramach struktury organizacyjnej podmiotu prawnego, upoważnione do podejmowania działań następczych, włączając w to weryfikację zgłoszenia wewnętrznego i dalszą komunikację z sygnalistą, w tym występowanie o dodatkowe informacje i przekazywanie sygnaliście informacji zwrotnej; funkcję tę może pełnić wewnętrzna jednostka organizacyjna lub osoba, o których mowa w pkt 1, jeżeli zapewniają bezstronność.
- Tryb postępowania z informacjami o naruszeniach prawa zgłoszonymi anonimowo.
- Obowiązek potwierdzenia sygnaliście przyjęcia zgłoszenia wewnętrznego w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania, chyba że sygnalista nie podał adresu do kontaktu, na który należy przekazać potwierdzenie.
- Obowiązek podjęcia, z zachowaniem należytej staranności, działań następczych przez wewnętrzną jednostkę organizacyjną lub osobę, o których mowa w pkt 3.
- Maksymalny termin na przekazanie sygnaliście informacji zwrotnej, nieprzekraczający 3 miesięcy od dnia potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia wewnętrznego lub — w przypadku nieprzekazania potwierdzenia, o którym mowa w pkt 5 — 3 miesięcy od upływu 7 dni od dnia dokonania zgłoszenia wewnętrznego, chyba że sygnalista nie podał adresu do kontaktu, na który należy przekazać informację zwrotną.
- Zrozumiałe i łatwo dostępne informacje na temat dokonywania zgłoszeń zewnętrznych do Rzecznika Praw Obywatelskich albo organów publicznych oraz — w stosownych przypadkach — do instytucji, organów lub jednostek organizacyjnych Unii Europejskiej.
Elementy fakultatywne procedury zgłoszeń wewnętrznych
Procedura zgłoszeń wewnętrznych może określać:
- Wskazanie naruszeń, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie sygnalistów, jeżeli podmiot prawny przewidział możliwość zgłaszania takich naruszeń.
- Wskazanie czynników ryzyka odpowiadających profilowi działalności podmiotu prawnego, sprzyjających możliwości wystąpienia określonych naruszeń prawa związanych w szczególności z naruszeniem obowiązków regulacyjnych lub innych obowiązków określonych w przepisach prawa lub z ryzykiem korupcji.
- Wskazanie, że informacja o naruszeniu prawa może być w każdym przypadku zgłoszona również do Rzecznika Praw Obywatelskich albo organu publicznego z pominięciem procedury zgłoszeń wewnętrznych.
- Określenie systemu zachęt do korzystania z procedury zgłoszeń wewnętrznych, w przypadku gdy naruszeniu prawa można skutecznie zaradzić w ramach struktury organizacyjnej podmiotu prawnego, a sygnalista uważa, że nie zachodzi ryzyko działań odwetowych.
Sposoby przekazywania zgłoszeń wewnętrznych
Sposoby przekazywania zgłoszeń wewnętrznych przez sygnalistę wraz z jego adresem korespondencyjnym lub adresem poczty elektronicznej (adresem do kontaktu) obejmują co najmniej możliwość dokonywania zgłoszeń ustnie lub pisemnie.
Ochrona sygnalistów: wejście w życie procedury zgłoszeń
Procedura zgłoszeń wewnętrznych wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia podania jej do wiadomości osób wykonujących pracę w sposób przyjęty w podmiocie prawnym.
Osobie ubiegającej się o pracę na podstawie stosunku pracy lub innego stosunku prawnego stanowiącego podstawę świadczenia pracy lub usług lub pełnienia funkcji, lub pełnienia służby podmiot prawny przekazuje informację o procedurze zgłoszeń wewnętrznych wraz z rozpoczęciem rekrutacji lub negocjacji poprzedzających zawarcie umowy.
Ochrona sygnalistów: rejestr zgłoszeń wewnętrznych
Ochrona sygnalistów: obowiązki podmiotu prawnego
Podmiot prawny:
- Prowadzi rejestr zgłoszeń wewnętrznych.
- Jest administratorem danych osobowych zgromadzonych w rejestrze zgłoszeń wewnętrznych.
Podmiot prawny może upoważnić wewnętrzną jednostkę organizacyjną lub osobę, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 1 lub 3 ustawy o ochronie sygnalistów, do prowadzenia rejestru zgłoszeń wewnętrznych.
Znaczenie systemów zgłaszania
Systemy zgłaszania nieprawidłowości stanowią fundament skutecznego zarządzania w organizacjach. Pozwalają one na szybkie reagowanie na potencjalne problemy, a jednocześnie wspierają budowanie odpowiedzialnej kultury pracy. Wprowadzenie takich procedur nie tylko spełnia wymogi prawne, ale także ogranicza ryzyko utraty reputacji oraz problemów finansowych wynikających z nieprawidłowości.
Prawo karne — ochrona sygnalistów
Ustawodawca w ustawie o ochronie sygnalistów wprowadził nowe typy przestępstw. Ustawa zawiera również przestępstwa, które może popełnić pracodawca na szkodę sygnalistów.
Uniemożliwianie lub utrudnianie dokonania zgłoszenia
Kto, chcąc, aby inna osoba nie dokonała zgłoszenia, uniemożliwia jej to lub istotnie utrudnia, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Jeżeli sprawca powyższego czynu stosuje wobec innej osoby przemoc, groźbę bezprawną lub podstęp, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Podejmowanie działań odwetowych
Kto podejmuje działania odwetowe wobec sygnalisty, osoby pomagającej w dokonaniu zgłoszenia lub osoby powiązanej z sygnalistą, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Jeżeli sprawca powyższego działa w sposób uporczywy, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Ujawnienie tożsamości sygnalisty, osoby pomagającej w dokonaniu zgłoszenia lub osoby powiązanej z sygnalistą
Kto wbrew przepisom ustawy ujawnia tożsamość sygnalisty, osoby pomagającej w dokonaniu zgłoszenia lub osoby powiązanej z sygnalistą, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Naruszenie obowiązku ustanowienia procedury zgłoszeń wewnętrznych
Kto, będąc odpowiedzialnym za ustanowienie procedury zgłoszeń wewnętrznych, wbrew przepisom ustawy procedury tej nie ustanawia lub ustanawia ją z istotnym naruszeniem wynikających z ustawy wymogów, podlega karze grzywny.
Prawo pracy
Kancelaria Adwokacka Adw. Damian Murdza z siedzibą w Rzeszowie prowadzi praktykę adwokacką z zakresu prawa pracy.
Porady prawne
Kancelaria Adwokacka udziela Klientom porad prawnych z zakresu prawa pracy.
Więcej informacji mogą Państwo uzyskać umawiając się z adwokatem na termin spotkania.
Zachęcamy również do odwiedzania fan page‑u Kancelarii oraz Instagrama.
Porady Prawne Online
Kancelaria Adwokacka Adwokat Damian Murdza w Rzeszowie udziela porad prawnych online, w tym z zakresu prawa pracy. Więcej informacji mogą Państwo znaleźć w zakładce Porady Prawne Online.
Reprezentacja Klienta
Kancelaria Adwokacka prowadzi sprawy z zakresu prawa pracy. Reprezentujemy naszych Klientów w postępowaniach sądowych
Stan prawny na dzień 9 stycznia 2025 r.
Skontaktuj się z Adwokatem
Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej, to zapraszamy do kontaktu. Udzielimy Tobie szybkiej i profesjonalnej pomocy prawnej
Prawo karne
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu Sądowym
- Porady prawne
- Sporządzanie wniosków dowodowych
- Sporządzanie pism procesowych
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu przygotowawczym
Prawo cywilne
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu mediacyjnym
- Porady prawne
- Sporządzanie pozwów
- Sporządzanie innych pism procesowych
- Sporządzanie pism pozaprocesowych
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu Sądowym
Prawo pracy
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu mediacyjnym
- Porady prawne
- Sporządzanie pozwów
- Sporządzanie odwołania od zwolnienia z pracy
- Sporządzanie innych pism procesowych
- Sporządzanie pism pozaprocesowych
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu Sądowym
Rozwody
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu mediacyjnym
- Porady prawne
- Sporządzanie pozwu o rozwód
- Sporządzanie odpowiedzi na pozew o rozwód
- Sporządzanie innych pism procesowych
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu Sądowym
Alimenty
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu mediacyjnym
- Porady prawne
- Sporządzanie pozwu o alimenty
- Sporządzanie odpowiedzi na pozew o alimenty
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu sądowym
Prawo rodzinne
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu mediacyjnym
- Porady prawne
- Sporządzanie wniosku o uregulowanie kontaktów z dziećmi
- Sporządzanie wniosku dotyczącego władzy rodzicielskiej
- Sporządzanie wniosku dotyczącego sprawowania pieczy nad dzieckiem
- Sporządzanie odpowiedzi na wniosek
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu sądowym
Wykroczenia
- Porady prawne
- Sporządzanie pism procesowych
- Sporządzanie wniosków dowodowych
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu przygotowawczym
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu Sądowym
Prawo gospodarcze
- Porady prawne
- Sporządzanie pozwów
- Sporządzanie innych pism procesowych
- Sporządzanie pism pozaprocesowych
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu Sądowym
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu mediacyjnym
Odszkodowania
- Porady prawne
- Sporządzanie innych pism procesowych
- Odszkodowanie za błąd medyczny
- Odszkodowanie za wypadek komunikacyjny
- Odszkodowanie za kolizję
- Odszkodowanie za wypadek przy pracy
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu likwidacyjnym (przed ubezpieczycielem)
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu sądowym
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu mediacyjnym;
- Zgłoszenie szkody;
- Sporządzanie pozwu o odszkodowanie i zadośćuczynienie
Porady prawne
- Opinie prawne
- Porady prawne w Kancelarii
- Porady prawne online
- Telefoniczne porady prawne
Kompleksowa obsługa prawna
- Sprawy pracownicze
- Porady prawne
- Sporządzanie pozwu
- Sporządzanie wezwań do zapłaty
- Opinie prawne
- Zakładanie firmy
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu sądowym
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu mediacyjnym
Reklamacje
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu mediacyjnym
- Reklamacja z rękojmi
- Reklamacja z gwarancji
- Postępowanie przed sprzedawcą
- Odstąpienie od umowy
- Sprawy konsumenckie
- Porady prawne
- Opinie prawne
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu sądowym