Rozwód – kompleksowy przewodnik po procedurach, kosztach i przesłankach (art. 56 k.r.o.)

Czas trwa­nia spra­wy przed sądem okrę­go­wym na Pod­kar­pa­ciu zale­ży przede wszyst­kim od sta­no­wi­ska pro­ce­so­we­go obu stron. W przy­pad­ku peł­nej zgo­dy mał­żon­ków, bra­ku orze­ka­nia o winie i wypra­co­wa­ne­go poro­zu­mie­nia wycho­waw­cze­go spra­wa może zakoń­czyć się szyb­ciej. Pro­ce­sy z żąda­niem wyłącz­nej winy i roz­bu­do­wa­nym postę­po­wa­niem dowo­do­wym czę­sto trwa­ją znacz­nie dłużej.

Co do zasa­dy tak. Nawet przy peł­nym poro­zu­mie­niu oboj­ga mał­żon­ków sąd musi usta­lić, czy roz­kład poży­cia jest fak­tycz­nie trwa­ły i zupeł­ny oraz czy mało­let­nie dzie­ci nie ucier­pią na roz­wią­za­niu związ­ku. W nie­któ­rych spra­wach moż­li­we są roz­pra­wy zdal­ne, ale zale­ży to od decy­zji sądu i orga­ni­za­cji postępowania.

Czy roz­wód cywil­ny wpły­wa na roz­wód kościel­ny? Roz­wód orze­czo­ny przez sąd pań­stwo­wy i stwier­dze­nie nie­waż­no­ści mał­żeń­stwa przed sądem kościel­nym to odręb­ne porząd­ki praw­ne. Wyrok sądu pań­stwo­we­go nie unie­waż­nia mał­żeń­stwa kano­nicz­ne­go. Zgod­nie z wyro­kiem Sądu Naj­wyż­sze­go z dnia 17 listo­pa­da 2000 r., V CKN 1364/00, doku­men­ty z sądu kościel­ne­go mogą sta­no­wić pomoc­ni­czy śro­dek dowo­do­wy w spra­wie cywil­nej, ale nie wią­żą sądu państwowego.

Brak zgo­dy nie jest abso­lut­ną blo­ka­dą pro­ce­su. Jeże­li winę za roz­pad pono­szą obie stro­ny albo nie ma pod­staw do przy­pi­sa­nia wyłącz­nej winy powo­do­wi, sąd może orzec roz­wód mimo sprze­ci­wu dru­gie­go mał­żon­ka. Sytu­acja kom­pli­ku­je się, gdy powódz­two wno­si mał­żo­nek wyłącz­nie win­ny. Wte­dy brak zgo­dy pozwa­ne­go nie­win­ne­go może zablo­ko­wać roz­wód, chy­ba że sąd uzna, że taka odmo­wa jest sprzecz­na z zasa­da­mi współ­ży­cia społecznego.

Samo wyga­śnię­cie sfe­ry intym­nej dowo­dzi usta­nia wię­zi fizycz­nej. To jed­nak nie wszyst­ko. Aby otrzy­mać roz­wód, trze­ba wyka­zać przed sądem zanik wszyst­kich trzech fila­rów mał­żeń­stwa: wię­zi ducho­wej, fizycz­nej i gospodarczej.

Pol­skie pra­wo rodzin­ne nie okre­śla żad­ne­go wyma­ga­ne­go mini­mum. Nie trze­ba odcze­kać na przy­kład 6 mie­się­cy czy roku. Istot­ny jest nie sam upływ cza­su, lecz obiek­tyw­ny brak szans na odbu­do­wę rela­cji, oce­nia­ny przez sąd na dzień zamknię­cia rozprawy.

Sfor­ma­li­zo­wa­na sepa­ra­cja orze­ka­na wyro­kiem sądu nie jest eta­pem obo­wiąz­ko­wym. O roz­wód moż­na wystą­pić bez wcze­śniej­szej sepa­ra­cji, pod warun­kiem że speł­nio­ne są prze­słan­ki trwa­łe­go i zupeł­ne­go roz­pa­du pożycia.

War­to roz­wa­żyć kon­sul­ta­cję, ponie­waż brak spo­ru o winę nie eli­mi­nu­je ryzy­ka błę­dów w zakre­sie mająt­ku, wła­dzy rodzi­ciel­skiej, kon­tak­tów albo ali­men­tów. Kon­sul­ta­cja pozwa­la spraw­dzić, czy pro­jek­to­wa­ne poro­zu­mie­nie rze­czy­wi­ście zabez­pie­cza inte­re­sy klienta.

Sąd pyta przede wszyst­kim o datę i przy­czy­ny roz­sta­nia, o to, czy stro­ny widzą szan­sę na rato­wa­nie związ­ku, jak wyglą­da­ją kwe­stie finan­so­we oraz miesz­ka­nio­we, a gdy są dzie­ci – z kim obec­nie prze­by­wa­ją, jak wyglą­da opie­ka i jak dzie­ci zare­ago­wa­ły na roz­sta­nie rodziców.

Spra­wa o roz­wód wyma­ga uisz­cze­nia sta­łej opła­ty sądo­wej od pozwu w kwo­cie 600 zł. Stro­na decy­du­ją­ca się na peł­no­moc­ni­ka musi doli­czyć kosz­ty zastęp­stwa adwo­kac­kie­go. W Kan­ce­la­rii Adwo­ka­ta Damia­na Mur­dzy staw­ka za spra­wę roz­wo­do­wą zaczy­na się od 3.500,00 zł brut­to. Moż­li­we są rów­nież dodat­ko­we wydat­ki pro­ce­so­we, na przy­kład na opi­nie sądo­we, zabez­pie­cze­nia i kuratorów.

Zasa­dą jest, że każ­da stro­na finan­su­je swo­je­go peł­no­moc­ni­ka samo­dziel­nie. W orze­cze­niu koń­czą­cym postę­po­wa­nie sąd roz­strzy­ga jed­nak o kosz­tach pro­ce­su, w tym o ewen­tu­al­nym zwro­cie kosz­tów zastęp­stwa pro­ce­so­we­go. Osta­tecz­ne roz­li­cze­nie zale­ży od wyni­ku spra­wy i tre­ści roz­strzy­gnię­cia sądu.

Teo­re­tycz­nie tak, jed­nak art. 58 § 3 k.r.o. wska­zu­je, że sąd doko­nu­je podzia­łu mająt­ku w wyro­ku roz­wo­do­wym wyłącz­nie wte­dy, gdy nie spo­wo­du­je to nad­mier­nej zwło­ki w postę­po­wa­niu. W prak­ty­ce ozna­cza to naj­czę­ściej sytu­acje, w któ­rych stro­ny mają zgod­ny i pro­sty pro­jekt podzia­łu. Gdy ist­nie­je spór o wyce­nę, skład­ni­ki mająt­ku albo spo­sób roz­li­czeń, sąd zwy­kle pozo­sta­wia tę kwe­stię do odręb­ne­go postępowania.

Są to róż­ne rosz­cze­nia, obję­te odmien­nym try­bem roz­po­zna­nia. W uchwa­le III CZP 96/91 Sąd Naj­wyż­szy wska­zał, że kumu­la­cja w jed­nym piśmie pozwu o roz­wód oraz rosz­cze­nia z art. 52 k.r.o. o wstecz­ne znie­sie­nie wspól­no­ści mająt­ko­wej jest pro­ce­so­wo niedopuszczalna.