Bezzasadne natychmiastowe rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem – uprawnienia pracownika

Rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem bez zachowania okresu wypowiedzenia

Pracodawca, zgodnie z przepisami prawa pracy, ma możliwość rozwiązania umowy o pracę z pracownikiem bez zachowania okresu wypowiedzenia. Jest to tzw. natychmiastowe zwolnienie z pracy. Pracodawca może złożyć oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia zarówno pracownikowi zatrudnionemu na czas nieokreślony, jak i pracownikowi zatrudnionemu na umowę na czas określony, czy też na okres próbny.

Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia zarówno z winy pracownika jak i bez winy pracownika.

Oświadczenie pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę z pracownikiem bez zachowania okresu wypowiedzenia

Pracodawca jest zobowiązany do złożenia pracownikowi oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia na piśmie.

W przypadku natychmiastowego zwolnienia pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony, pracodawca zobowiązany jest do wskazania przyczyny uzasadniającej rozwiązanie umowy o pracę.

Rozwiązanie umowy o pracę z winy pracownika

Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia z winy pracownika w przypadku:

  1. Ciężkiego naruszenia przez pracownika obowiązków pracowniczych.
  2. Popełnienia przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na stanowisku. Przestępstwo to musi być jednak oczywiste lub zostać stwierdzone prawomocnym wyrokiem.
  3. Zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.

W przypadku natychmiastowego zwolnienia pracownika z pracy z winy pracownika należy pamiętać, że pracodawca może złożyć pracownikowi oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę nie później niż w terminie 1 miesiąca od uzyskania przez niego wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązania umowy o pracę z pracownikiem.

Pracodawca ma również obowiązek zasięgnięcia opinii reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej w sprawie rozwiązania umowy o pracę z pracownikiem bez zachowania okresu wypowiedzenia.

Rozwiązanie umowy o pracę bez winy pracownika

Pracodawca ma prawo do rozwiązania umowy o pracę z pracownikiem bez winy pracownika bez zachowania okresu wypowiedzenia:

  1. W przypadku niezdolności pracownika do pracy wskutek choroby trwa:
    • dłużej niż 3 miesiące – gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 6 miesięcy;
    • dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące – gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy lub jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy albo chorobą zawodową.
  2. W przypadku usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy z przyczyn innych niż te, które zostały wymienione w pkt. 1, trwającej dłużej niż 1 miesiąc.

Pracodawca ma również obowiązek zasięgnięcia opinii reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej w sprawie rozwiązania umowy o pracę z pracownikiem bez zachowania okresu wypowiedzenia.

Zakaz rozwiązywania umowy o pracę bez winy pracownika

Pracodawca nie może natychmiastowo zwolnić pracownika bez winy pracownika w przypadku:

  1. Nieobecności pracownika w pracy z powodu sprawowania opieki nad dzieckiem – w okresie pobierania z tego tytułu zasiłku.
  2. Odosobnienia ze względu na chorobę zakaźną – w okresie pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku.

Pracodawca nie może również złożyć pracownikowi oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia po stawieniu się pracownika do pracy w związku z ustaniem przyczyny nieobecności.

Obowiązek ponownego zatrudnienia pracownika

Pracodawca na podstawie przepisów prawa pracy jest zobowiązany, w miarę możliwości, do ponownego zatrudnienia pracownika, który w okresie 6 miesięcy od natychmiastowego zwolnienia pracownika bez winy pracownika, zgłosi swój powrót do pracy niezwłocznie po ustaniu przyczyny uzasadniającej jego zwolnienie z pracy.

Szczególna ochrona pracownicy w ciąży

Pracodawca nie może rozwiązać umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia ani w okresie ciąży pracownicy, ani też w okresie urlopu macierzyńskiego pracownicy. Pracodawca może jednak natychmiastowo zwolnić taką pracownicę w sytuacji, gdy zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę z winy pracownicy i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy o pracę z pracownicą.

Powyższe przepisy prawa pracy stosuje się odpowiednio także do pracownika – ojca wychowującego dziecko lub pracownika – innego członka najbliższej rodziny, w okresie korzystania z urlopu macierzyńskiego.

Roszczenia pracownika w związku z bezzasadnym rozwiązaniem umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia

Pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów prawa pracy, przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowanie.

Należy jednak pamiętać, że w przypadku rozwiązania terminowej umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia, to pracownikowi będzie przysługiwała wyłącznie możliwość dochodzenia odszkodowania – jeżeli upłynął już termin, do którego umowa miała trwać, lub gdy przywrócenie do pracy byłoby niewskazane ze względu na krótki okres, jaki pozostał do upływu tego terminu.

Pracownikowi będzie również przysługiwało wobec pracodawcy wyłącznie roszczenie o przyznanie odszkodowania w sytuacji, gdy pracodawca rozwiązał umowę o pracę w okresie wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę bez wypowiedzenia.

Porady Prawne Online

Kancelaria Adwokacka Adwokat Damian Murdza w Rzeszowie udziela porad prawnych online, w tym z zakresu prawa pracy. Więcej informacji mogą Państwo znaleźć w zakładce Porady Prawne Online.

Darmowe porady prawne

Klienci Kancelarii Adwokackiej Adwokat Damian Murdza w Rzeszowie mogą uzyskać od adwokata bezpłatną pomoc prawną, w tym z zakresu prawa pracy. Więcej informacji w zakładce Bezpłatne porady prawne.