Umowa o pracę – co musi zawierać i na co uważać?
Stan prawny na dzień: 11 stycznia 2026 r.
Umowa o pracę to nie tylko „papier do kadr”. To dokument, który realnie wpływa na Twoje pieniądze, bezpieczeństwo finansowe i… spokój psychiczny. Jedno nieprecyzyjne zdanie o miejscu pracy potrafi zdecydować, czy otrzymasz diety i zwrot kosztów za delegacje. Jedna źle skonstruowana klauzula o zakazie konkurencji może zablokować Ci możliwość dorabiania po godzinach. Z kolei błędne określenie rodzaju umowy może sprawić, że po kilku miesiącach usłyszysz w kadrach: „to jednak dziękujemy, umowa się rozwiązała”.
Niniejszy poradnik powstał z myślą o osobach, które chcą podpisać umowę o pracę świadomie – zarówno o pracownikach, jak i pracodawcach. Treść opieram na przepisach Kodeksu pracy, aktualnym orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz lokalnym kontekście Podkarpacia. Jako adwokat reprezentuję Klientów w sprawach pracowniczych w całym województwie, ze szczególnym uwzględnieniem właściwości Sądu Pracy przy Sądzie Rejonowym w Rzeszowie, który obejmuje sprawy z Rzeszowa, Łańcuta, Ropczyc, Sędziszowa Małopolskiego, Strzyżowa oraz okolicznych gmin.
Masz przed sobą umowę o pracę i coś w niej „nie gra”? Dostałeś projekt do podpisu „na jutro”? A może jako pracodawca chcesz zatrudnić pierwszą osobę i boisz się kosztownego błędu? Zamiast podpisywać w ciemno, warto sprawdzić dokument na spokojnie.
Jeśli potrzebujesz szybkiej konsultacji, przejdź tutaj: Porady Prawne lub od razu umów termin: Rezerwacja wizyty online.
Treść umowy o pracę – co musi się w niej znaleźć? (art. 29 Kodeksu pracy)
Zanim złożysz podpis, upewnij się, że dokument zawiera wszystkie elementy obowiązkowe. Braki i nieprecyzyjne sformułowania w praktyce sądowej zazwyczaj interpretuje się na korzyść pracownika, ale proces dochodzenia tych racji bywa długi. Dla pracodawcy nieprecyzyjna umowa to ryzyko przegranej w sądzie i konieczności wypłaty odszkodowań.
Strony umowy i rodzaj umowy o pracę
Na samym początku musimy ustalić fundamenty: kto dokładnie jest pracodawcą i jaki charakter ma zawierana umowa.
W praktyce sporo problemów pojawia się przy grupach kapitałowych i „markach” działających pod inną spółką. Jeśli pracujesz „dla firmy X”, ale na umowie jako pracodawca widnieje „spółka Y”, to nie jest detal. To kluczowa informacja o tym, kto odpowiada za Twoje wynagrodzenie, udzielanie urlopów, prowadzenie akt osobowych i kto będzie stroną pozwaną w ewentualnym sporze sądowym.
Data zawarcia a data rozpoczęcia pracy – nie myl tych pojęć
Data podpisania umowy o pracę i data rozpoczęcia pracy mogą być różne – i w praktyce często są. Ma to wymierne konsekwencje prawne: od momentu wskazanego jako dzień rozpoczęcia pracy liczymy staż pracowniczy, prawo do świadczeń i objęcie ubezpieczeniem, nawet jeśli fizycznie nie pojawiłeś się jeszcze w biurze.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyraźnie podkreśla się, że w obrocie prawnym nie można traktować tych dat zamiennie, a stosunek pracy nawiązuje się w terminie określonym w umowie jako dzień rozpoczęcia pracy. Zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt II PK 56/07.
Warunki pracy i płacy w umowie o pracę
To w tej sekcji umowy znajduje się zazwyczaj najwięcej „mięsa” i potencjalnych pułapek. Sama nazwa stanowiska bywa zabiegiem marketingowym, a o Twoich realnych obowiązkach decyduje opis pracy, regulamin lub to, co faktycznie wykonujesz na co dzień.
Rodzaj pracy: stanowisko vs zakres obowiązków
Precyzja w tym zakresie chroni obie strony:
-
Dla pracownika: im bardziej rozmyte obowiązki (np. “oraz inne polecenia przełożonego”), tym łatwiej o dokładanie zadań, które nie były uzgadniane.
-
Dla pracodawcy: im bardziej ogólny zakres czynności, tym trudniej później udowodnić przed sądem nienależyte wykonywanie pracy, a w konsekwencji – trudniej uzasadnić wypowiedzenie umowy.
Miejsce wykonywania pracy – klasyczna pułapka „cała Polska”
Miejsce pracy to nie ozdobnik geograficzny. Od tego zapisu zależą m.in. prawo do diet, zwrot kosztów przejazdów, a także to, czy Twój wyjazd jest delegacją (podróżą służbową), czy normalnym wykonywaniem obowiązków.
W praktyce spotykam trzy najczęstsze warianty:
-
Miejsce wskazane precyzyjnie (np. „Rzeszów, ul. Szopena 17”) – wyjazd poza ten adres to delegacja.
-
Miejsce wskazane szeroko, ale racjonalnie (np. „województwo podkarpackie” dla przedstawiciela handlowego obsługującego ten region).
-
Miejsce wskazane tak szeroko, że narusza prawa pracownika (np. „teren całej Polski” lub „obszar UE” dla pracownika biurowego) – taki zapis może zostać uznany przez Sąd Pracy za nieważny w zakresie, w jakim ma na celu obejście przepisów o podróżach służbowych.
Sąd Najwyższy wielokrotnie analizował to zagadnienie, wskazując, że miejsce pracy musi być powiązane z rzeczywistym obszarem aktywności zawodowej. Zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2008 r., sygn. akt I PK 230/07 oraz wyrok z dnia 16 grudnia 2008 r., sygn. akt I PK 96/08.
Wymiar czasu pracy i wynagrodzenie
Wynagrodzenie to nie tylko kwota brutto widniejąca „na górze umowy”. Kluczowa jest struktura tych zarobków. Przed podpisaniem umowy warto zweryfikować:
-
czy wynagrodzenie jest w całości stałe, czy posiada część zmienną,
-
czy premia jest regulaminowa (roszczeniowa – jeśli spełnisz warunki, musisz ją dostać), czy uznaniowa (tzw. nagroda – zależy wyłącznie od dobrej woli szefa),
-
czy przewidziano dodatki (np. funkcyjny, za pracę w nocy, za nadgodziny ryczałtowe),
-
jaki przyjęto system i rozkład czasu pracy (zadaniowy, równoważny, podstawowy) – od tego zależy sposób rozliczania nadgodzin.
Forma umowy o pracę – czy ustna umowa jest ważna?
Kodeks pracy wymaga zachowania formy pisemnej, ale życie gospodarcze rządzi się swoimi prawami. Zdarza się, że pracownik słyszy: „przyjdź w poniedziałek, papiery dojdą później”.
Dorozumiane zawarcie umowy o pracę – gdy dopuszczono do pracy
Jeżeli pracodawca dopuszcza pracownika do pracy, a strony uzgodniły istotne warunki (rodzaj pracy, wynagrodzenie), w praktyce może dojść do zawarcia umowy w sposób dorozumiany (per facta concludentia). Zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 2009 r., sygn. akt I PK 105/09.
Ostrzeżenie dla pracodawcy: Brak podpisu na papierze nie oznacza braku stosunku pracy. Oznacza jedynie kłopoty dowodowe i ryzyko grzywny za brak potwierdzenia warunków na piśmie.
Rodzaje umowy o pracę – co wybrać i jakie są limity?
Polski Kodeks pracy przewiduje zamknięty katalog rodzajów umów. Różnią się one stopniem stabilizacji, ochroną przed zwolnieniem oraz limitami czasowymi. Wybór odpowiedniego typu jest kluczowy dla bezpieczeństwa pracownika, ale też dla minimalizacji ryzyk po stronie firmy.
Porównanie rodzajów umów o pracę – prawa i limity
Poniższa tabela porządkuje najważniejsze różnice, o których musisz pamiętać.
Porównanie rodzajów umów o pracę
| Cecha | Umowa na okres próbny | Umowa na czas określony | Umowa na czas nieokreślony |
| Cel | Sprawdzenie kwalifikacji pracownika | Wykonanie zadań w określonym czasie | Stała współpraca i stabilizacja |
| Maksymalny czas | Co do zasady do 3 miesięcy | Co do zasady limit 33 miesięcy łącznie | Bezterminowo |
| Limit ilościowy | Co do zasady jedna (wyjątki przy innej pracy) | Co do zasady maks. 3 umowy | Brak |
| Skutek przekroczenia | Ryzyko uznania „wiecznego testu” za obejście prawa | Przekształcenie w umowę na czas nieokreślony z mocy prawa | Nie dotyczy |
| Ochrona trwałości | Najniższa | Średnia | Najwyższa |
Umowa o pracę na okres próbny – pułapki „wiecznego testowania”
Umowa o pracę na okres próbny ma sens, gdy rzeczywiście służy weryfikacji przydatności pracownika do pracy. Jeżeli jednak jest nadużywana (np. zawierana wielokrotnie na to samo stanowisko), może zostać oceniona przez sąd jako obejście przepisów o umowach stałych.
Sąd Najwyższy wskazywał na problem wielokrotnego „testowania” pracownika bez realnego uzasadnienia zmianą stanowiska. Zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 sierpnia 1999 r., sygn. akt I PKN 215/99.
Limity umów na czas określony – 33 miesiące i 3 umowy
Umowy terminowe mają swoje sztywne ustawowe ograniczenia (tzw. zasada 33 i 3). Gdy pracodawca przekroczy 33 miesiące trwania takich umów lub podpisze czwartą umowę – prawo automatycznie „przestawia wajchę”. Od następnego dnia pracownik jest zatrudniony na czas nieokreślony, ze wszystkimi przywilejami (np. dłuższym okresem wypowiedzenia, koniecznością uzasadnienia zwolnienia).
W orzecznictwie wielokrotnie analizowano skutki obchodzenia tych limitów, podkreślając ochronną funkcję prawa pracy. Zob. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt I PK 46/13 oraz uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt III PZP 2/14.
Dorozumiane zawarcie umowy o pracę – gdy dopuszczono do pracy
Niektóre sytuacje pozwalają na legalne ominięcie limitów „33/3”. W praktyce najczęściej dotyczy to:
-
umów na zastępstwo,
-
prac sezonowych i dorywczych,
-
prac związanych z kadencją (np. członkowie zarządu).
W kontekście form zatrudnienia członków zarządu i specyfiki ich umów warto zwrócić uwagę na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2020 r., sygn. akt III PK 60/19.
Umowa o pracę na zastępstwo – kiedy działa, a kiedy jest fikcją
Zastępstwo jest legalnym i potrzebnym narzędziem, ale bywa nadużywane. Szczególnie wtedy, gdy osoba „zastępowana” nie wraca do pracy, a wakat faktycznie staje się stały, lecz pracodawca nadal utrzymuje pracownika na mniej stabilnej umowie na zastępstwo.
Sąd Najwyższy analizował granice wykorzystywania tej konstrukcji, ostrzegając przed tworzeniem „piramid zastępstw”. Zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt II PK 99/15.
Umowa o pracę a B2B i zlecenie – jak rozpoznać, co naprawdę podpisujesz?
Na Podkarpaciu (zwłaszcza w branżach IT, marketingu czy usługach w Rzeszowie i Jasionce) częstym dylematem jest wybór: „etat czy B2B?”. Bywa to uczciwa propozycja biznesowa, ale czasem jest próbą przerzucenia ryzyka gospodarczego na pracownika.
-
Dla pracownika: Pytanie brzmi, czy chcesz ochrony Kodeksu pracy (płatny urlop, płatne chorobowe, ochrona przed zwolnieniem), czy wolisz wyższe netto na fakturze, biorąc na siebie pełną odpowiedzialność?
-
Dla pracodawcy: Czy model współpracy odpowiada realiom? Jeśli pracownik ma biurko, szefa i sztywne godziny pracy, to nazwanie tego „B2B” jest ryzykowne. Za kilka lat sąd może ustalić istnienie stosunku pracy, co wiąże się z koniecznością zapłaty zaległych składek ZUS i podatków.
Klauzule dodatkowe w umowie o pracę – na co uważać w drobnym druku?
Standardowa umowa to jedno, ale pracodawcy często dodają klauzule, które mają „zabezpieczać firmę”. Część z nich jest standardem rynkowym, część jest zbyt szeroka, a niektóre bywają z mocy prawa nieważne.
Zakaz konkurencji w trakcie trwania umowy o pracę
Zakaz konkurencji jest uzasadniony, gdy pracownik ma dostęp do klientów, know-how lub poufnych danych. Problem pojawia się, gdy zakaz jest sformułowany jak „zakaz życia” i obejmuje wszelką aktywność zarobkową, nawet tę, która w żaden sposób nie zagraża interesom firmy.
Sąd Najwyższy wskazywał, że rozszerzanie zakazu na działalność niekonkurencyjną może być uznane za nieważne. Zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2008 r., sygn. akt II PK 268/07.
Zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy
Często słyszę pytanie: „Czy po odejściu z firmy mogę pracować w tej samej branży?”. W prawie pracy zasada jest prosta: taki zakaz jest ważny tylko wtedy, gdy jest odpłatny. Jeśli pracodawca chce Cię zablokować na rynku po zwolnieniu, musi Ci za to płacić odszkodowanie (min. 25% wynagrodzenia).
Tajemnica przedsiębiorstwa i kary umowne w umowie o pracę
Zapisy o poufności są w dzisiejszych czasach standardem. Natomiast czerwoną flagą powinno być wpisywanie do umowy o pracę kar umownych „za wszystko” (np. 500 zł za spóźnienie, 1000 zł za błąd w raporcie). Prawo pracy ściśle reguluje odpowiedzialność pracownika i nie pozwala na dowolne stosowanie kar finansowych znanych z umów cywilnych.
Więcej o tym, kiedy i jak można karać pracownika, przeczytasz w artykule: Kary porządkowe w pracy.
Odpowiedzialność materialna za powierzone mienie (laptop, auto, narzędzia)
Samochód służbowy czy drogi laptop to narzędzia pracy, ale też odpowiedzialność. Warto sprawdzić, czy przy ich odbiorze sporządzane są protokoły, czy zasady rozliczeń są jasne i czy masz realną możliwość sprawowania pieczy nad mieniem. Bez tego obciążenie pracownika kosztami zniszczenia czy kradzieży może być nieskuteczne.
Zmiana warunków umowy o pracę: aneks, porozumienie, wypowiedzenie zmieniające
Zmiana warunków zatrudnienia nie zawsze odbywa się przez „podpisanie aneksu”. Czasem, gdy pracownik nie zgadza się na nowe warunki, pracodawca stosuje wypowiedzenie zmieniające.
Czy można aneksem zmienić umowę na czas nieokreślony na czas określony?
W praktyce taka „zmiana w dół” (pogorszenie stabilności zatrudnienia) może zostać oceniona jako obejście prawa, zwłaszcza jeśli jest wymuszona na pracowniku. W tym kontekście kluczowe jest stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale z dnia 28 kwietnia 1994 r., sygn. akt I PZP 52/93.
PILNY KONTAKT – gdy umowa o pracę ma być „na już”
Jeśli dostałeś umowę o pracę do podpisu „na jutro”, a masz wątpliwości, nie zostawiaj decyzji na ostatnią chwilę. To ten moment, kiedy jedna krótka konsultacja może oszczędzić Ci miesięcy problemów w przyszłości.
-
Dostałeś umowę z bardzo szeroko określonym miejscem pracy („cała Polska”)?
-
Masz wpisany zakaz konkurencji, ale nie wiesz, co on realnie blokuje?
-
Pracodawca chce, żebyś zaczął pracę, zanim dostaniesz umowę na piśmie?
-
Jako pracodawca chcesz uniknąć błędów we wzorach umów, które skończą się w Sądzie Pracy?
Skontaktuj się:
Zadzwoń: +48 695 460 778 lub umów spotkanie bezpośrednio: Rezerwacja wizyty.
Dlaczego warto skonsultować umowę o pracę z adwokatem?
Koszt profesjonalnej analizy umowy jest zazwyczaj ułamkiem kosztów, jakie generuje jeden spór pracowniczy. Najgorsze jest to, że konflikty często wynikają nie ze złej woli, ale z jednego nieprecyzyjnego zdania w dokumencie.
Czynności adwokata w sprawach dotyczących umowy o pracę – pracownik
Jako adwokat wspieram pracowników m.in. w następującym zakresie:
-
szczegółowa analiza projektu umowy o pracę przed jej podpisaniem i wskazanie ryzyk,
-
propozycje zmian i bezpiecznych zapisów do negocjacji z pracodawcą,
-
ocena legalności zakazu konkurencji i klauzul poufności,
-
weryfikacja zapisów o miejscu pracy, delegacjach i systemie czasu pracy,
-
przygotowanie pism do pracodawcy, gdy spór zaczyna się jeszcze na etapie ustalania warunków zatrudnienia.
Czynności adwokata w sprawach dotyczących umowy o pracę – pracodawca
Pracodawcy najczęściej potrzebują rozwiązań, które są praktyczne biznesowo i „obronią się” w razie kontroli PIP lub sprawy w sądzie:
-
przygotowanie lub weryfikacja wzorów umów o pracę (dopasowanych do specyfiki branży),
-
opracowanie klauzul poufności i zakazu konkurencji chroniących realne interesy firmy,
-
uporządkowanie dokumentacji pracowniczej (regulaminy pracy, informacje o warunkach zatrudnienia, umowy o powierzenie mienia),
-
wsparcie w sytuacjach spornych i reprezentacja przed Sądem Pracy.
Cennik i koszty – prawo pracy (Rzeszów i Podkarpacie)
Przejrzystość finansowa to podstawa zaufania. Poniżej przedstawiam stawki obowiązujące w Kancelarii. Ostateczna wycena zależy od stopnia skomplikowania sprawy, objętości dokumentacji oraz nakładu pracy.
Cennik usług prawnych – porady prawne
Skorzystanie z jednorazowej porady prawnej to najszybszy sposób na wstępną ocenę Twojej sytuacji. W trakcie spotkania analizuję dokumenty, wyjaśniam niezrozumiałe zapisy i oceniam szanse na wygraną w ewentualnym sporze. Często jedna merytoryczna rozmowa pozwala uniknąć błędów, których koszt znacznie przewyższa cenę konsultacji.
Porady prawne
| Rodzaj porady prawnej | W godzinach pracy Kancelarii (8:00–18:00) | Poza godzinami / dni wolne |
| Porada w siedzibie Kancelarii | 300,00 zł brutto | od 500,00 zł brutto |
Ceny obejmują jednorazową konsultację prawną w siedzibie Kancelarii. W przypadkach wymagających analizy obszernej dokumentacji lub sporządzenia pisma koszt ustalany jest indywidualnie.
Sporządzanie pism prawnych
Przygotowanie pisma procesowego lub przedsądowego wymaga nie tylko znajomości przepisów, ale także umiejętności formułowania precyzyjnych zarzutów i argumentacji. Profesjonalnie sporządzone pismo – czy to wezwanie do zapłaty, czy pozew do Sądu Pracy – zwiększa skuteczność działań i jest sygnałem dla drugiej strony, że sprawę traktujesz poważnie.
Pisma procesowe i pozaprocesowe
| Rodzaj pisma | Koszt |
| Sporządzenie pozwów oraz odpowiedzi na pozwy | od 600,00 zł brutto |
| Wnioski o wszczęcie postępowania procesowego oraz odpowiedzi na wnioski | od 500,00 zł brutto |
| Apelacje, zażalenia, odpowiedzi na apelacje i zażalenia | od 600,00 zł brutto |
| Wezwania do zapłaty | od 400,00 zł brutto |
| Reklamacje | od 400,00 zł brutto |
Cennik usług prawnych – sprawy z zakresu prawa pracy
Wysokość wynagrodzenia za prowadzenie sprawy pracowniczej zależy od wartości przedmiotu sporu (WPS) oraz rodzaju roszczenia (np. zapłata wynagrodzenia, przywrócenie do pracy, odszkodowanie, mobbing).
Wynagrodzenie w sprawach z prawa pracy
| Wartość przedmiotu sporu (WPS) | Wynagrodzenie |
| do 50.000,00 zł | od 3.500,00 zł brutto |
| powyżej 50.000,00 zł | od 5.000,00 zł brutto |
Koszty sądowe w sprawach z prawa pracy – co warto wiedzieć
Wiele osób obawia się kosztów sądowych. Dobra wiadomość dla pracowników jest taka, że wnosząc pozew, są oni ustawowo zwolnieni z kosztów sądowych (zgodnie z art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).
Warto jednak znać zasady obowiązujące przy apelacji (zgodnie z art. 35 ustawy):
-
Wartość sporu do 50.000 zł: Pracownik jest zwolniony z opłat, a od pracodawcy pobiera się wyłącznie opłatę podstawową od apelacji (wynoszącą 30 zł).
-
Wartość sporu powyżej 50.000 zł: W takim przypadku opłatę od apelacji ponosi zarówno pracownik, jak i pracodawca – jednak jest ona pobierana wyłącznie od kwoty przewyższającej te 50.000 zł (opłata stosunkowa od nadwyżki).
Najczęstsze naruszenia związane z umową o pracę i ich skutki (tabela praktyczna)
Jeżeli umowa o pracę jest nieprecyzyjna lub zawiera błędy, spory najczęściej dotyczą kilku powtarzalnych obszarów.
Typowe problemy i możliwe konsekwencje
| Problem w umowie / praktyce | Ryzyko dla pracownika | Ryzyko dla pracodawcy | Typowe kroki prawne |
| Nieprecyzyjne miejsce pracy | Brak diet, spory o to, co jest delegacją | Roszczenia o zapłatę zaległych diet i zwrot kosztów | Analiza umowy, wezwanie do zapłaty, pozew |
| „Wieczny” okres próbny | Brak stabilizacji zatrudnienia | Zarzut obejścia prawa i ustalenie umowy na czas nieokreślony | Analiza historii zatrudnienia, korekta umów |
| Łańcuch umów terminowych | Brak ochrony przed zwolnieniem | Przekształcenie w umowę na czas nieokreślony z mocy prawa | Pozew o ustalenie istnienia stosunku pracy |
| Zbyt szeroki zakaz konkurencji | Blokada możliwości dorabiania | Nieważność klauzuli w części lub całości | Renegocjacja umowy, ocena legalności zakazu |
| Kary umowne „za wszystko” | Nieuprawnione potrącenia z pensji | Przegrana w sądzie, ryzyko kontroli PIP | Sprzeciw od kary porządkowej, pozew |
Przykłady z praktyki Kancelarii (anonimowo)
Poniższe przykłady są zanonimizowane i uogólnione, ale obrazują realne problemy, z jakimi spotykają się moi Klienci na Podkarpaciu.
Miejsce pracy „południe Polski” i spór o diet
Pracownik mieszkający w powiecie łańcuckim miał w umowie wpisany bardzo szeroki obszar pracy („południowa Polska”), podczas gdy jego biuro znajdowało się w Rzeszowie. Firma traktowała wszystkie wyjazdy do klientów jako „zwykłą pracę”, odmawiając wypłaty diet. Analiza umowy i specyfiki pracy pozwoliła wykazać, że tak szerokie określenie miejsca pracy było próbą obejścia przepisów, co finalnie doprowadziło do wypłaty należnych świadczeń. Inspiracją orzeczniczą dla takich spraw jest m.in. wyrok SN z dnia 19 marca 2008 r., sygn. akt I PK 230/07.
Fikcyjne zastępstwo i „stały wakat”
Pracownica z okolic Strzyżowa była zatrudniana na kolejne umowy „na zastępstwo”, mimo że osoba zastępowana dawno rozwiązała stosunek pracy, a wakat stał się stały. Pracodawca wykorzystywał tę formę, by uniknąć wiązania się umową na czas nieokreślony. Sprawa dotyczyła ustalenia, że w rzeczywistości strony łączyła już umowa bezterminowa. W podobnym tonie wypowiadał się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt II PK 99/15.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania o umowę o pracę
Poniżej znajdziesz konkretne odpowiedzi na pytania, które użytkownicy Google zadają najczęściej w kontekście zatrudnienia.
Czy umowa o pracę musi być zawarta na piśmie?
Tak, umowa o pracę powinna być zawarta na piśmie, jednak umowa zawarta ustnie również jest ważna i wywołuje skutki prawne. Jeżeli umowa nie została zawarta na piśmie, pracodawca ma obowiązek potwierdzić pracownikowi na piśmie ustalenia co do stron umowy, rodzaju umowy oraz jej warunków przed dopuszczeniem pracownika do pracy.
Ile dni urlopu przysługuje na umowie o pracę?
Na umowie o pracę przysługuje 20 lub 26 dni urlopu wypoczynkowego w roku kalendarzowym. Wymiar ten zależy od Twojego stażu pracy, do którego wlicza się również okresy nauki (np. ukończenie studiów wyższych dodaje 8 lat stażu). 26 dni otrzymasz, jeśli Twój staż wynosi co najmniej 10 lat.
Czy na okresie próbnym przysługuje chorobowe (L4)?
Tak, na okresie próbnym przysługuje wynagrodzenie chorobowe i zasiłek, jednak prawo to nabywa się dopiero po upływie tzw. okresu wyczekiwania. W przypadku ubezpieczenia chorobowego przy umowie o pracę okres ten wynosi 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia (chyba że masz wcześniejszy staż pracy z przerwą nie dłuższą niż 30 dni lub jesteś absolwentem).
Czy można pracować na dwóch etatach jednocześnie?
Tak, można pracować na dwóch etatach jednocześnie u różnych pracodawców, o ile nie zabrania tego klauzula o zakazie konkurencji. Kodeks pracy nie zabrania posiadania kilku umów o pracę, jednak należy pamiętać, że u każdego pracodawcy czas pracy liczony jest oddzielnie, ale np. odpoczynek dobowy musi być zachowany fizycznie dla zdrowia pracownika.
Kiedy umowa na czas określony przekształca się w umowę na stałe?
Umowa na czas określony przekształca się w umowę na czas nieokreślony po przekroczeniu limitu 33 miesięcy trwania zatrudnienia lub przy zawarciu czwartej umowy z kolei. Oznacza to, że od następnego dnia po przekroczeniu tych limitów stajesz się pracownikiem stałym z mocy prawa (nie trzeba podpisywać aneksu).
Czy pracodawca może zmienić warunki umowy bez zgody pracownika?
Nie, pracodawca nie może zmienić istotnych warunków umowy (np. obniżyć pensji, zmienić stanowiska na stałe) bez zgody pracownika, chyba że zastosuje wypowiedzenie zmieniające. Wypowiedzenie zmieniające to tryb, w którym pracownik może przyjąć nowe warunki albo je odrzucić – w tym drugim przypadku umowa rozwiąże się po upływie okresu wypowiedzenia.
Czy okres próbny wlicza się do stażu pracy i emerytury?
Tak, okres próbny wlicza się do stażu pracy oraz do emerytury na takich samych zasadach jak każda inna umowa o pracę. Od wynagrodzenia na okresie próbnym odprowadzane są pełne składki ZUS, co wpływa na kapitał emerytalny i prawo do zasiłku dla bezrobotnych.
Gdzie szukać pomocy w sprawie umowy o pracę w Rzeszowie?
eżeli Twoja sprawa dotyczy analizy umowy o pracę i pracujesz w Rzeszowie, Łańcucie, Ropczycach lub okolicach, możesz skonsultować dokument w Kancelarii Adwokackiej. Pomoc adwokata jest kluczowa zwłaszcza przed podpisaniem dokumentu, aby uniknąć niekorzystnych zapisów o karach czy zakazie konkurencji. Skontaktuj się: Porady Prawne.
Źródła prawa i orzecznictwo
Poniżej lista źródeł, na których oparłem ten poradnik:
-
Kodeks pracy (tekst jednolity).
-
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (art. 96, art. 35).
-
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt II PK 56/07.
-
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2008 r., sygn. akt I PK 230/07.
-
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2008 r., sygn. akt I PK 96/08.
-
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2008 r., sygn. akt II PK 268/07.
-
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 2009 r., sygn. akt I PK 105/09.
-
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 sierpnia 1999 r., sygn. akt I PKN 215/99.
-
Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 1994 r., sygn. akt I PZP 52/93.
-
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt II PK 99/15.
-
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2020 r., sygn. akt III PK 60/19.
Masz umowę o pracę do sprawdzenia? Skontaktuj się
Zostałeś zatrudniony na umowę o pracę i masz wątpliwości co do jej treści? Pracodawca przygotował projekt, ale chcesz mieć pewność, że dokument jest bezpieczny? A może umowa o pracę zawiera zakaz konkurencji, kary finansowe albo bardzo szerokie miejsce pracy?
Skontaktuj się:
Kancelaria Adwokacka Adwokat Damian Murdza
📍 ul. Szopena 17, piętro III, 35–055 Rzeszów
✉️ damianmurdza@adwokatmurdza.pl
📣 Social media:
Artykuł przygotowany przez:
Adwokat Damian Murdza Specjalista prawa pracy, właściciel Kancelarii Adwokackiej w Rzeszowie. Pomagam pracownikom i pracodawcom bezpiecznie kształtować warunki zatrudnienia, negocjować umowy o pracę oraz prowadzić spory pracownicze na etapie przedsądowym i przed Sądami Pracy w Rzeszowie i na Podkarpaciu.
Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. Każdy stan faktyczny jest inny i wymaga indywidualnej analizy dokumentów.
Stan prawny na dzień: 11 stycznia 2026 r.
Specjalizujemy się w następujących obszarach prawa
Prawo karne
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu Sądowym
- Sporządzanie wniosków dowodowych
- Sporządzanie pism procesowych
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu przygotowawczym
Prawo cywilne
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu mediacyjnym
- Porady prawne
- Sporządzanie pozwów
- Sporządzanie innych pism procesowych
- Sporządzanie pism pozaprocesowych
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu Sądowym
Prawo pracy
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu mediacyjnym
- Porady prawne
- Sporządzanie pozwów
- Sporządzanie odwołania od zwolnienia z pracy
- Sporządzanie innych pism procesowych
- Sporządzanie pism pozaprocesowych
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu Sądowym
Rozwody
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu mediacyjnym
- Porady prawne
- Sporządzanie pozwu o rozwód
- Sporządzanie odpowiedzi na pozew o rozwód
- Sporządzanie innych pism procesowych
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu Sądowym
Alimenty
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu mediacyjnym
- Porady prawne
- Sporządzanie pozwu o alimenty
- Sporządzanie odpowiedzi na pozew o alimenty
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu sądowym
Prawo rodzinne
- Porady prawne
- Sporządzanie innych pism procesowych
- Odszkodowanie za błąd medyczny
- Odszkodowanie za wypadek komunikacyjny
- Odszkodowanie za kolizję
- Odszkodowanie za wypadek przy pracy
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu likwidacyjnym (przed ubezpieczycielem)
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu sądowym
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu mediacyjnym;
- Zgłoszenie szkody;
- Sporządzanie pozwu o odszkodowanie i zadośćuczynienie
Wykroczenia
- Porady prawne
- Sporządzanie pism procesowych
- Sporządzanie wniosków dowodowych
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu przygotowawczym
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu Sądowym
Prawo gospodarcze
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu mediacyjnym
- Porady prawne
- Sporządzanie pozwów
- Sporządzanie innych pism procesowych
- Sporządzanie pism pozaprocesowych
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu Sądowym
Odszkodowania
- Porady prawne
- Sporządzanie innych pism procesowych
- Odszkodowanie za błąd medyczny
- Odszkodowanie za wypadek komunikacyjny
- Odszkodowanie za kolizję
- Odszkodowanie za wypadek przy pracy
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu likwidacyjnym (przed ubezpieczycielem)
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu sądowym
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu mediacyjnym;
- Zgłoszenie sz
Porady prawne
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu mediacyjnym
- Porady prawne
- Sporządzanie pozwu o rozwód
- Sporządzanie odpowiedzi na pozew o rozwód
- Sporządzanie innych pism procesowych
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu Sądowym
Kompleksowa obsługa prawna
- Sprawy pracownicze
- Porady prawne
- Sporządzanie pozwu
- Sporządzanie wezwań do zapłaty
- Opinie prawne
- Zakładanie firmy
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu sądowym
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu mediacyjnym
Reklamacje
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu mediacyjnym
- Reklamacja z rękojmi
- Reklamacja z gwarancji
- Postępowanie przed sprzedawcą
- Odstąpienie od umowy
- Sprawy konsumenckie
- Porady prawne
- Opinie prawne
- Reprezentacja Klienta w postępowaniu sądowym