Zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa – jak skutecznie zgłosić sprawę organom ścigania?

Tak, moż­na zgło­sić prze­stęp­stwo ano­ni­mo­wo, ale ano­ni­my rza­dziej pro­wa­dzą do wsz­czę­cia postę­po­wa­nia kar­ne­go. Wyjąt­kiem są sytu­acje, gdy dostar­czo­ny mate­riał jest bar­dzo moc­ny, łatwy do wery­fi­ka­cji i zawie­ra kon­kret­ne dowo­dy. W innym przy­pad­ku ano­nim może zostać potrak­to­wa­ny jedy­nie operacyjnie.

To zale­ży od rodza­ju spra­wy. W spra­wach ści­ga­nych z urzę­du (np. oszu­stwo, roz­bój) orga­ny mają obo­wią­zek pro­wa­dzić postę­po­wa­nie dalej nawet wte­dy, gdy zgła­sza­ją­cy zmie­ni zda­nie lub pogo­dzi się ze spraw­cą. Wyco­fa­nie wnio­sku jest sku­tecz­ne tyl­ko w kate­go­rii prze­stępstw ści­ga­nych na wnio­sek (np. groź­by karal­ne) i to tyl­ko do pew­ne­go momen­tu procesu.

Prze­pi­sy prze­wi­du­ją tzw. czyn­no­ści spraw­dza­ją­ce, któ­re co do zasa­dy powin­ny zakoń­czyć się w ter­mi­nie do 30 dni (art. 307 kpk). W tym cza­sie organ decy­du­je o wsz­czę­ciu śledztwa/dochodzenia lub o odmo­wie. W prak­ty­ce czas ten może się wydłu­żyć w zależ­no­ści od obło­że­nia jednostki.

Nie, nie musisz mieć twar­dych dowo­dów, by zło­żyć zawia­do­mie­nie o popeł­nie­niu prze­stęp­stwa. Wystar­czy uza­sad­nio­ne podej­rze­nie popeł­nie­nia prze­stęp­stwa i rze­tel­ny opis fak­tów. To orga­ny ści­ga­nia mają obo­wią­zek zebrać i zwe­ry­fi­ko­wać dowo­dy pro­ce­so­we. Jed­nak im lepiej wska­żesz źró­dła dowo­do­we w zawia­do­mie­niu, tym mniej­sze ryzy­ko odmo­wy wszczęcia.

Tak, zawia­do­mie­nie o popeł­nie­niu prze­stęp­stwa może zostać przy­ję­te w dowol­nej jed­no­st­ce Poli­cji lub Pro­ku­ra­tu­ry. Nale­ży jed­nak pamię­tać, że spra­wa zazwy­czaj i tak zosta­nie prze­ka­za­na do jed­nost­ki wła­ści­wej dla miej­sca popeł­nie­nia czy­nu, co wydłu­ży całą pro­ce­du­rę o czas obie­gu doku­men­tów (nawet o kil­ka tygodni).

Dla prze­cięt­ne­go oby­wa­te­la odpo­wie­dzial­ność kar­na za nie­po­wia­do­mie­nie doty­czy tyl­ko zata­je­nia wie­dzy o naj­cięż­szych zbrod­niach, ści­śle wymie­nio­nych w art. 240 kk (m.in. zabój­stwo, zamach ter­ro­ry­stycz­ny). W przy­pad­ku “zwy­kłych” prze­stępstw (kra­dzież, oszu­stwo) ist­nie­je obo­wią­zek spo­łecz­ny, ale jego nie­speł­nie­nie nie gro­zi więzieniem.

Zale­ży to od Two­je­go sta­tu­su pro­ce­so­we­go. Pokrzyw­dzo­ny (czy­li oso­ba, któ­rej dobra praw­ne zosta­ły naru­szo­ne) ma znacz­nie szer­sze upraw­nie­nia, w tym wgląd do akt, niż oso­ba będą­ca tyl­ko świad­kiem zawia­da­mia­ją­cym o przestępstwie.

Zgło­sze­nie popeł­nie­nia prze­stęp­stwa onli­ne może zostać potrak­to­wa­ne jako infor­ma­cja o podej­rze­niu prze­stęp­stwa, ale w prak­ty­ce czę­sto i tak koniecz­ne jest uzu­peł­nie­nie for­mal­no­ści, pod­pi­sa­nie pro­to­ko­łu lub prze­słu­cha­nie na komen­dzie. Naj­bez­piecz­niej i naj­sku­tecz­niej dzia­ła pismo z urzę­do­wym potwier­dze­niem nadania/złożenia (pie­częć wpływu).

Tak, zawia­do­mie­nie o popeł­nie­niu prze­stęp­stwa moż­na zło­żyć listow­nie. W prak­ty­ce naj­le­piej wysłać je listem pole­co­nym za zwrot­nym potwier­dze­niem odbio­ru (dla celów dowo­do­wych). W spra­wach pil­nych war­to roz­wa­żyć oso­bi­ste zło­że­nie pisma w biu­rze podaw­czym Pro­ku­ra­tu­ry, aby od razu uzy­skać pie­częć wpływu.

Tak. Przy for­mie pisem­nej (skła­da­nej oso­bi­ście) uzy­skasz pie­częć na kopii pisma. Przy wysył­ce pocz­tą – dowód nada­nia jest potwier­dze­niem. Przy zgło­sze­niu ust­nym do pro­to­ko­łu otrzy­masz poucze­nie i infor­ma­cję o przy­ję­ciu zgło­sze­nia, co sta­no­wi potwier­dze­nie czynności.

amo zło­że­nie zawia­do­mie­nia w orga­nie jest bez­płat­ne. Usłu­ga adwo­kac­ka (przy­go­to­wa­nie pisma, ana­li­za, repre­zen­ta­cja) jest płat­na zgod­nie z cen­ni­kiem Kan­ce­la­rii. Koszt spo­rzą­dze­nia pro­fe­sjo­nal­ne­go zawia­do­mie­nia zaczy­na się zazwy­czaj od 600 zł brut­to. Aktu­al­ne staw­ki i zasa­dy wyce­ny znaj­dziesz tutaj: Cen­nik usług praw­nych.